۱۳ سال برنامه‌ریزی برای خطوط تولید صنعتی و چانه‌زنی برای هزاران لیتر محصول، مرا به نقطه‌ای رساند که همه‌چیز برایم تکراری شده بود. در جست‌وجوی معنای جدیدی برای «خلق کردن»، از پشت میز کارشناسی به سمتی رفتم که حتی یک‌بار هم تجربه‌اش را نداشتم: قنادی خانگی. من، خانمی بودم که تا آن روز حتی یک کیک ساده هم نپخته بود، اما حالا می‌خواستم با تکیه بر چندین دستور و رسپی، یک کسب‌وکار خانگی راه بیندازم. اما بعد متوجه شدم بین دانسته‌های من و واقعیتِ بیزنس، حفره‌ای وجود دارد؛ و آن «شکاف دانشی» است. یعنی چیزهایی که باید می‌دانستم، اما هیچ‌کس به من نگفته بود.
برای عبور از این شکاف باید در سه حوزه دانش کسب کنید:
- دانش فنی:
برای داشتن کسب‌وکار در هر زمینه‌ای، نیاز به دانش فنی و تخصص در آن حیطه است. شما می‌توانید دانش قنادی را از روش‌های مختلفی کسب کنید؛ از جمله: گذراندن دوره‌های دانشگاهی، شرکت در کلاس‌های حضوری در آموزشگاه‌های معتبر شهری، یا استفاده از دوره‌های آنلاین و آفلاین در شبکه‌های مجازی. اما همان‌طور که می‌دانید، داشتن دانش فنی بدون تمرین مستمر، برای راه انداختن یک کسب‌وکار کافی نیست.
- دانش بیزینسی:
در دنیای کارمندی، هدف اصلی من این بود که خط تولید حتی یک لحظه هم متوقف نشود. چرا؟ چون در کارخانه، هر ساعت هزینه‌های ثابتی (مثل حقوق کارکنان و نگهداری دستگاه‌ها) وجود دارد که اگر تولیدی صورت نگیرد، این هزینه‌ها مثل یک بارِ اضافه روی دوش تک‌تک محصولات می‌افتد و قیمت تمام‌شده را به شدت بالا می‌برد. این دقیقاً همان دانشی است که در قنادی هم معجزه می‌کند. برای مثال، آیا من فر را فقط برای پخت ۵ عدد کوکی روشن کرده‌ام یا با برنامه‌ریزی درست، از تمام ظرفیت آن برای پخت هم‌زمان ۳۰ عدد کوکی استفاده کرده‌ام تا هزینه برق و زمان بین محصولات تقسیم شود؟ بنابراین، باید از «مدیریت ظرفیت» دانش و اطلاعات داشته باشم. در ادامه، انواع دانش‌های بیزینسی مورد نیاز در این زمینه ذکر می‌شود:
- خرید استراتژیک: آیا مواد اولیه را روزانه و گران می‌خرم یا با خرید عمده، قیمت تمام‌شده هر واحد را پایین آورده‌ام؟
- حذف اتلاف زمان: آیا مراحل پخت و آماده‌سازی را طوری چیده ام که کمترین اتلاف وقت را داشته باشم؟
- محاسبه سود: بسیاری از ما تصور می‌کنیم اگر مواد اولیه یک کیک ۵۰ هزار تومان است و ما آن را ۱۰۰ هزار تومان بفروشیم، ۵۰ هزار تومان سود کرده‌ایم. اما این یک «توهم سود» است.
آنچه باید بدانیم این است که سود واقعی، مبلغی که بعد از کسر تمام هزینه‌ها (از جمله برق، گاز، آب، هزینه حمل‌ونقل و حتی استهلاک وسایل آشپزخانه) باقی می‌ماند. - قیمت گذاری درست: در قیمت گذاری باید تمام مواد اولیه به همراه دستمزد و هزینه های جانبی در نظر گرفته شود. پیشنهاد می کنم در ابتدای کار، از نرم افزار اکسل برای قیمت گذاری محصولات خود استفاده کنید.
- بسته بندی محصول: ما برای زیبایی بصری، حفظ کیفیت، ماندگاری و راحتی در حمل و نقل از بسته بندی استفاده می کنیم. همچنین بسته بندی یکی از اصول بازاریابی محصول است.
- مدیریت سفارشات: در کنار شغل کارمندی، شما نمی توانید هر سفارشی را در هر ساعتی بپذیرید و این امر نیازمند ساخت یک سیستم است. مثلا می توانید از طریق فرم یا تعیین ساعات خاص برای ارسال پیام و مشخص کردن زمان تحویل، این موضوع را مدیریت کنید.
- دانش مدیریت زمان و انرژی:
بزرگترین چالشی که من در ابتدای مسیر داشتم، نداشتن انرژی و زمان کافی برای کار قنادی بود. اما به مرور زمان یاد گرفتم چطور برنامه ریزی زمانی در طول روز داشته باشم و اینکه چه کارهایی را برای چه ساعتی انجام بدم و چگونه از زمان های مرده استفاده کنم. در این میان نباید فراموش کرد که مدیریت انرژی تنها با برنامه ریزی زمانی ممکن نیست، بلکه نیاز به مدیریت فیزیولوژیکی بدن دارد. ورزش منظم، تغذیه ، خواب کافی در واقع سرمایه گذاری در زیرساخت های بیزینس شما است.
سخن پایانی:
شاید در این لحظه احساس کنید که مسیر طولانی است و دانستنی‌های زیادی پیش روی شماست. اما بگذارید صادقانه به شما بگویم: هیچ‌کس در روز اول تمام این‌ها را نمی‌دانست. اما حالا که فهمیدیم چه چیزهایی را باید بدانیم و نقشه‌ی راه را شناختیم، یک سوال بزرگ باقی می‌ماند: آیا دانستنِ این‌ها کافی است؟ حقیقت این است که شما می‌توانید تمام دنیا را درباره‌ی کوکی‌ها و شیرینی ها بخوانید، اما تا زمانی که با دستانتان چیزی را خلق نکنید، چیزی تغییر نمی‌کند. در مقاله بعدی، می‌خواهیم ببینیم چطور این “دانش” را به “مهارت” تبدیل کنیم و چرا بسیاری از ما با اینکه می‌دانیم چه کنیم، اما در اجرای آن شکست می‌خوریم.